HiFi Klubben

Skip to content
Lokale aanbiedingen Pak je korting op demo modellen, overtollige voorraad, uitlopende en refurbished producten! Bekijk ze hier

In het donker slaan je zintuigen op hol

De internationaal vermaarde bassist en componist Jasper Høiby heeft geëxperimenteerd met concerten in het donker. Het begon met een drama, maar was uiteindelijk bevrijdend.

Ongeveer 10 jaar geleden begon de zus van Jasper Høiby steeds slechter te zien. Toen ze naar de oogarts ging, zei deze dat ze het maar even af moesten wachten. Het was toch bijna zomervakantie en dan kon ze toch niet behandeld worden. Drie maanden later was zijn zus blind als gevolg van groene staar.

”Lieve zus, omdat je ogen nu niet meer werken, heb ik
iets voor je oren geschreven,” - Jasper Høiby

jasper_hoiby_1.jpg

 

Ze luisterde altijd al veel naar muziek – van Kim Larsen via Paul Simon tot Stevie Wonder. En dit verhaal was de muzikale motor achter het album ‘Green Delay’ dat Jasper Høiby in 2009 uitbracht samen met het jazztrio Phronesis.

‘Lieve zus, omdat je ogen nu niet meer werken, heb ik iets voor je oren geschreven,’ stond er op de hoes van het album, waar ook haar foto op stond. Het album kreeg lovende recensies, onder andere van The Guardian en Allaboutjazz.com.

Jasper Høiby begon na te denken over blindheid en muziek en al gauw ontstond het idee om concerten te geven in het pikdonker. Want zoals iedereen weet schreven Stevie Wonder en Ray Charles ware klassiekers en gaven ze schitterende concerten, ook al waren ze blind. Maar wat zou er gebeuren als de musici samen met het publiek in het donker gingen zitten?

 

Zintuigen sloegen op hol

Het project kreeg de titel Pitch Black. In eerste instantie zorgde het concept ervoor dat Høiby en zijn vrienden, de drummer Anton Eger en pianist Ivo Neame, een andere manier moesten vinden om op het podium met elkaar te communiceren.

‘Omdat er bij jazz zo veel geïmproviseerd wordt, moeten we elkaar een teken kunnen geven om daarop te kunnen voortborduren. Normaal doen we dat met een knik of een glimlach, maar in het donker werkt dat natuurlijk niet. In plaats daarvan gebruikten we subtiele muzikale tekens, bijvoorbeeld een fragment van een melodie, om de rest te laten weten dat er we gingen variëren.’

In de repetitieruimte droegen de drie musici slaapmaskers over hun ogen. En toen al merkte Jasper Høiby een verandering:

jasper_hoiby_2.jpg

 

‘De dingen werden veel duidelijker toen ik niet keek. Het was alsof al mijn andere zintuigen op hol sloegen en ik de muziek veel beter begreep. Maar dat was nog niets vergeleken bij wat ik tijdens het concert meemaakte.’ Phronesis voerde Pitch Black voor het eerst uit op het Brecon Jazz Festival in Wales in augustus 2011. Tijdens het eerste nummer werd het licht langzaam gedimd. De drie musici op het podium veranderden in schimmen. En uiteindelijk verdwenen ze helemaal. Ook voor elkaar.

”‘Je haalt echt veel meer uit je muziek als je in het donker luistert. Muziek kan een meditatieve uitwerking hebben, en het is gemakkelijker om hierin op te gaan als je al het andere buitensluit."

‘Ik merkte hoeveel vrijheid het gaf om niet meer vast te zitten aan het visuele. We lieten onszelf helemaal gaan en dachten er geen seconde over na hoe we eruit zagen. Op een gegeven moment merkte ik dat Anton van zijn drumkruk afsprong en op het podium begon te drummen. De connectie met het publiek was tegelijkertijd heel sterk. We merkten dat ze echt betrokken waren, niemand werd afgeleid doordat er mensen opstonden of foto’s maakten. De aandacht lag volledig bij de muziek,’ vertelt Jasper Høiby.

 

Een helende werking

Dat het publiek een intense ervaring had, bleek uit de lovende reacties na afloop van het concert – van gewone concertbezoekers, maar ook van recensenten. Het concept maakte zelfs zo veel indruk dat iemand bij de volgende uitvoering van Pitch Black onwel werd en de zaal moest verlaten.

Deze ‘concerten in het donker’ werden opgevolgd door het album ‘Walking Dark’ – en de overtuiging dat het belangrijk is om in het donker te luisteren.

‘Je haalt echt veel meer uit je muziek als je in het donker luistert. Muziek kan een meditatieve uitwerking hebben, en het is gemakkelijker om hierin op te gaan als je al het andere buitensluit. Het is natuurlijk prima om muziek te luisteren tijdens het stofzuigen of als je achter je Instagram zit. Maar in het donker luister je zonder aan andere dingen te denken. En dat heeft een helende werking. Je vergeet jezelf en leeft in het nu. Muziek is eigenlijk een soort yoga voor ‘‘gewone’’ mensen.’

Jasper Høiby en Phronesis reizen nog altijd de hele wereld over en de nummers van ‘Green Delay’ en ‘Walking Dark’ staan nog steeds op hun setlist – bijvoorbeeld ‘Suede Trees’ en ‘Blue Inspiration’.

jasper_hoiby_3.jpg

 

Drie albums die je volgens Jasper Høiby het best in het donker kunt beluisteren:

John Coltrane – Crescent (1964)

Deze plaat heeft een meditatieve, melancholische sfeer. Totaal niet wild of wauw, maar wel heel erg mooi.

 

Susanna and the Magical Orchestra – Melody Mountain (2006)

Dit album bestaat uit nieuwe interpretaties van bekende hits – bijvoorbeeld van Bob Dylan, Leonard Cohen en Joy Division. Je hoort vrijwel alleen een keyboard en een zangeres die heel, heel zachtjes zingt. Maar het heeft een schitterende dynamiek en wordt gewoon steeds beter.

 

Radiohead – A Moon Shaped Pool (2016)

Dit album heeft een ruimtelijkheid waar je jezelf totaal in kunt verliezen.

 

Bonus
Phronesis – Walking Dark (2012)

Het zou leuk zijn als iemand naar het album zou luisteren dat we uitgaven na onze concerten in het donker. Om te kijken of je dat kunt horen. Ik vind zelf dat het album door het donker een extra diepte heeft gekregen.

Wij denken dat je meer leuk vindt dan alleen deze pagina

We maken gebruik van koekjes, ook wel cookies, zodat je online kunt winkelen. We gebruiken ze ook om uit te vinden hoe onze website wordt gebruikt, zodat we onze site verder kunnen verbeteren. Door verder te gaan accepteer je deze cookies. Lees meer over cookies hier