HiFi Klubben

Skip to content
Lokale aanbiedingen Pak je korting op demo modellen, overtollige voorraad, uitlopende en refurbished producten! Bekijk ze hier

Muziek is emotie

De haartjes op je armen gaan rechtop staan, je pinkt een traantje weg, je springt als een gek in het rond of dompelt je onder in een stortvloed aan creatieve gedachten. De menselijke hersenen worden veel sterker beïnvloed door muziek dan we ooit hadden gedacht, maar onze reacties verschillen naargelang het liedje dat we horen.

Mensen worden bijvoorbeeld als een van de weinige levende wezens motorisch beïnvloed door muziek – we kunnen het bijna niet laten om mee te tikken, te dansen of onze voet op de maat mee te bewegen als er een lekker nummer op staat. 

Peter Vuust is contrabassist en hersenonderzoeker, en hij houdt zich bezig met de invloed van muziek op onze hersenen en onze emoties. Hij vertelt dat de mens een van de weinige diersoorten is die de neiging heeft om het ritme van muziek te volgen – mensen en een bijzondere soort papegaaien, zegt hij en verwijst naar een van zijn favoriete YouTube-video’s waarin een papegaai meeswingt met een nummer van de Backstreet Boys.

Zoek op ‘Snowball’ op YouTube om deze muzikale vogel in actie te zien. Wij kunnen het van harte aanbevelen!

 

Muzikale gemoedstoestand

Er wordt al jarenlang onderzoek gedaan naar de manier waarop muziek de menselijke hersenen beïnvloedt, maar vaak ging het daarbij om korte muziekfragmenten van slechts een paar seconden. Bij nieuwer onderzoek probeert men er echter aan de hand van hele nummers achter te komen hoe onze gemoedstoestand samenhangt met muziek. En dat heeft nieuwe resultaten opgeleverd. 

Een Fins onderzoeksteam heeft ontdekt dat niet alleen de gehoorcentra geactiveerd worden als we naar muziek luisteren, maar dat de hersenen ook reageren op ritme, toon en klank. Muziek kan dus ook de emotionele, motorische en creatieve hersengebieden activeren. En de ontdekking dat muziek het hersengebied dat verantwoordelijk is voor onze motoriek activeert, geeft voeding aan het idee dat muziek en beweging nauw aan elkaar verwant zijn.

Muziek geeft een goed gevoel

Peter Vuust werkt nauw samen met de Finse onderzoekers en vertelt dat ons brein muziek op minstens drie verschillende manier verwerkt. Geluid beïnvloedt onder andere de hersenschors, waar het doordringt tot ons bewustzijn. Op een ander niveau gaat de muziek direct naar ons emotionele centrum, en ergens in het samenspel tussen het bewuste en rationele, en het onbewuste emotionele ontstaat onze relatie tot muziek. 

En op het derde niveau blijkt uit het nieuwe onderzoek dat onze hersenen de maatsoort van de muziek interpreteren en dat we onszelf automatisch synchroniseren met de ritmiek. Dat laatste verklaart waarom we zo graag bewegen op muziek: 

‘Hoe meer muziek swingt en gesyncopeerd is, hoe meer zin we krijgen om ons te bewegen. Hierdoor maken onze hersenen dopamine aan, wat een goed gevoel geeft. We denken daarom dat muziek een enorme invloed heeft op het beloningscentrum in onze hersenen,’ vertelt Peter Vuust.

 

Mineur – een vrolijke toonsoort in Bulgarije

De resultaten van het Finse onderzoek laten zien dat het limbisch systeem in de hersenen, dat gekoppeld is aan onze emoties, erg nauw betrokken is bij de verwerking van ritme en tonen. Onze gemoedstoestand wordt dus bepaald door de muziek die we horen: 

‘Het is natuurlijk geen verrassing dat je van een bepaald nummer in een bepaalde gemoedstoestand kunt komen,’ zegt Peter Vuust. Maar hij legt uit dat het onderzoek een nieuw perspectief geeft op wat er feitelijk in onze hersenen gebeurt en waarom ze op een bepaalde manier worden beïnvloed. 

Hij vertelt dat onze perceptie en emotionele verwerking van muziek plaatsvindt door een samenspel tussen drie verschillende factoren. Als eerste is er de universele factor die het sympathische en parasympathische zenuwstelsel beïnvloedt. Dit betekent bijvoorbeeld dat we gestrest kunnen raken van te snelle of te harde muziek. Dit geldt voor alle mensen. 

Daarnaast is er een culturele factor die bepaald wordt door de culturele omstandigheden waarin we zijn opgegroeid en de kaders waarbinnen muziek gedefinieerd is. In Nederland bijvoorbeeld worden we vaak wat melancholiek als we naar iets in mineur luisteren, maar in Bulgarije wordt mineur gezien als een vrolijke toonsoort. 

Ten slotte is er de persoonlijke factor die verband houdt met ieders persoonlijke ervaring met muziek: misschien heb je voor het eerst iemand gekust op een nummer van de Beatles, of ben je opgegroeid met Bob Dylan. Je persoonlijke relatie met bepaalde nummers of muziekstukken zit diep in je hersenen en kan sterke emoties oproepen. 

Muziek kan iets wat woorden niet kunnen. Je hoeft maar een bepaald nummer op te zetten om je hersenen in een bepaalde gemoedstoestand te brengen

Duitse schlagers in Ghanees dorp

Omdat muziek zo inwerkt op onze emoties, en dan met name filmmuziek, zou je kunnen denken dat alle mensen in de hele wereld in vervoering zou raken door de thema’s van films zoals Lord of the Rings of Star Wars. Maar het blijkt dat dat een cultureel verschijnsel is, en dan ook alleen maar in het Westen, vertelt Peter Vuust. Hij geeft een voorbeeld om te laten zien dat we een ingebakken opvatting hebben van de muziek waarmee we zijn opgegroeid: 

Een Duitse muziekwetenschapper vertrok naar Ghana om te onderzoeken of we muziek op dezelfde manier ervaren. Hij bezocht een Ghanees dorp waar ze nog nooit Westerse muziek hadden gehoord. Hier speelde hij Duitse schlagers in drie verschillende versies af – de gewone, een vervormde versie en ten slotte speelde hij het nummer achterstevoren af. Het bleek dat de Ghanezen het erg moeilijk vonden om te bepalen wat de correcte versie was, iets wat voor ons geen enkel probleem zou zijn.

 

Klassieke muziek betekent dure wijn

Het onderzoek dat het onderzoeksteam ‘Music in the Brain’ van Peter Vuust heeft gedaan, heeft een aantal verrassende resultaten opgeleverd. Zo kunnen we muziek bijvoorbeeld gebruiken om pijn te bestrijden en om mensen die lijden aan slapeloosheid te laten slapen. Peter Vuust vertelt dat muziek het ultieme gereedschap is om gevoelens over te brengen: 

‘Muziek kan iets wat woorden niet kunnen. Je hoeft maar een bepaald nummer op te zetten om je hersenen in een bepaalde gemoedstoestand te brengen.’ 

Muziek heeft daarom een enorme invloed op wat we doen, iets waar onze consumptiemaatschappij veel gebruik van maakt. In supermarkten hoor je bijvoorbeeld zachte muzak, waardoor mensen langzamer gaan lopen, en dus meer de tijd nemen en meer gaan kopen. Een ander onderzoek liet zien dat mensen in een wijnhandel waar klassieke muziek werd gespeeld, duurdere wijnen kochten. De reden hiervoor was dat ze de muziek koppelden aan kwaliteit en daarop reageerden. 

We gebruiken voortdurend muziek om in een bepaalde stemming te komen, maar meestal onbewust, zo blijkt uit verschillende onderzoeken. Maar je kunt muziek ook bewust gebruiken om in een bepaalde gemoedstoestand te raken, of je nu creatief, blij, weemoedig of verliefd wilt zijn. Je hoeft alleen maar te kijken wat voor jou persoonlijk werkt en bewust de juiste muziek te kiezen om het gewenste gevoel te krijgen. 

 

Feitenkader

Ook al bestaan er geen universele regels voor hoe muziek je emoties beïnvloedt, sommige nummers zijn heel erg geschikt om een bepaald gevoel te krijgen. Vuust geeft zes voorbeelden van muziek die veel West-Europeanen in een bepaalde gemoedstoestand brengt:

 

  • Onrustig: Beatles, Strawberry Fields Forever
  • Gefocust: Survivor, Eye of The Tiger
  • Melancholiek: Jeff Buckley, Hallelujah
  • Vreugde: Eric Idle, Always Look on The Bright Side of Life
  • Zin om te dansen: Michael Jackson, Don’t Stop ’Til You Get Enough
  • Trots: het volkslied

Wij denken dat je meer leuk vindt dan alleen deze pagina

HiFi Klubben gebruikt cookies voor statistische doeleinden en om je een betere gebruikerservaring te bieden. Als je verdergaat, ga je akkoord met het gebruik van cookies. Lees meer over cookies hier