Skip to content

Waarom subwoofers in een
stereo-installatie?

Je hebt een subwoofer nodig. Je weet het misschien nog niet, maar zodra je een subwoofer aansluit op je systeem, wil je nooit meer zonder. Er bestaan bijna geen luidsprekers die de diepe bas van een klassiek orgelstuk of de nieuwste technotrack kunnen weergeven. En ook als je naar andere muziek luistert, zul je merken dat een subwoofer je muziek meer drive, dynamiek en energie geeft!

En het helpt je om je luidsprekers goed neer te zetten. Je hebt misschien wel gemerkt dat het stereobeeld fantastisch was toen de luidsprekers midden in je kamer stonden, maar dat de bas veel beter klonk toen je ze dichter tegen de muur zette. Als je een subwoofer gebruikt, kunnen je luidsprekers zorgen voor het allerbeste stereobeeld, terwijl je subwoofer de bloedstollend lage frequenties voor zijn rekening neemt.

Hoe plaats je je subwoofer?

Een subwoofer plaats je anders dan je luidsprekers, maar het is redelijk eenvoudig en zelfs erg leuk! Het idee is dat je kamer meespeelt met de subwoofer. De subwoofer moet zo zacht mogelijk spelen en zo weinig mogelijk doen, en je kamer moet dit versterken.

Begin door de subwoofer op je luisterpositie te zetten. Kies nu een nummer met een kneiterlage bas en speel het op een redelijk volume af. Loop wat rond. Je zult merken dat de lage tonen op de ene plek in je kamer geweldig klinken, maar dat ze op een andere plek bijna niet te horen zijn. Probeer, omdat je subwoofer op de grond staat, wat rond te kruipen. Ga naar de plek waar je subwoofer het mooist zou staan. Klinkt de bas strak, krachtig en overtuigend? Geweldig! Klinkt de bas niet goed? Alsof je subwoofer uitstaat? Maak je geen zorgen, probeer een andere hoek. Waarschijnlijk klinkt een van de hoeken van je kamer geweldig, en dat is dan een geweldige plek voor een subwoofer. Als het niet lukt, kun je proberen om je luidsprekers uit te zetten, zodat je je beter kunt focussen op de subwoofer. Maar zorg er dan wel voor dat je het volume niet verandert. Heb je de plek gevonden waar het basgeluid het best klinkt? Zet de subwoofer daar neer, een beetje van de muur af.

Stem de subwoofer af op je luidsprekers met de Room EQ Wizard

Nu de subwoofer op de perfecte plek staat, moet je hem afstemmen op je luidsprekers. Er zijn twee verschillende manieren om te doen en we zullen ze allebei uitleggen. In het eerste geval spelen je luidsprekers alle frequenties en neemt de subwoofer het over waar ze het niet aankunnen. Het menselijk oor kan tonen horen van 20 kHz tot 20 Hz, alhoewel die laagste frequenties in de meeste muziek niet voorkomen. Als je de specificaties van je luidspreker bekijkt, zul je zien dat de fabrikant het frequentiebereik heeft gemeten, d.w.z. de hoogste en laagste tonen die de luidspreker kan afspelen. Volgens de handleiding heeft de DALI OPTICON 6 MK2 bijvoorbeeld een bereik van 49 kHz tot 30 Hz. In het echt wordt dit laagste bereik echter beperkt door het vermogen van je versterker, de grootte van je kamer en de plaatsing van de luidsprekers.

Je kunt de respons van je systeem meten met een microfoon en de subwoofer daarop afstemmen. De Room EQ Wizard is een gratis app die je kunt gebruiken om allerlei aspecten van je audiosysteem te meten. Je hebt een goede USB-microfoon en een microfoonstandaard nodig. Zet de microfoon op je luisterpositie en voer de metingen uit. Nu kun je zien bij welke frequentie je luidsprekers ophouden met spelen en waar de subwoofer het over moet nemen. Probeer een paar verschillende instellingen om te zien welke scheidingsfrequentie de vlakste (meest lineaire) responscurve geeft. Je krijgt het nog niet perfect, daar heb je ruimtecorrectiesoftware voor nodig. Deze methode werkt ook om het relatieve volume van de subwoofer ten opzichte van de luidsprekers te bepalen.

Je kunt de Room EQ Wizard ook gebruiken om de vertraging tussen je luidsprekers en subwoofer te meten, wat enorm kan helpen om het systeem zuiver en als één geheel te laten klinken. De vertraging tussen je luidsprekers en de subwoofer is essentieel om goed geluid te krijgen. Omdat je subwoofer zijn eigen versterker en instellingen heeft, speelt hij altijd met een kleine vertraging. Als je alleen de afstand tussen je subwoofer en luidsprekers meet, hou je hier geen rekening mee.

Dat, en de plaatsing in de kamer, dus verder of dichter bij je stoel, maakt een groot verschil. Je wilt dat het geluid van de luidsprekers en de subwoofers tegelijkertijd je oren bereikt, zodat alles klinkt als één systeem. De vertragingen in het geluid kunnen ook je frequentierespons overhoop halen, waardoor er pieken en dalen ontstaan. Niet elke versterker heeft de mogelijkheid om vertragingen te compenseren, maar als die van jou dat wel heeft, stel ze dan goed in voordat je de scheidingsfrequentie instelt en de ruimtecorrectie uitvoert.

De subwoofer op het gehoor instellen

Zoek op je favoriete streamingservice een CD met testfrequenties en beluister ze (op een redelijk volume!), zonder je subwoofer. Elke testtoon moet dezelfde luidheid hebben, maar naarmate de frequentie daalt, hoor je ook dat het volume afneemt. Op een bepaald moment kun je vanaf je luisterpositie de testtonen bijna niet meer horen. Noteer bij welke frequentie dit is en stel het scheidingsfilter van je subwoofer daarop in. De subwoofer zal nu alle signalen die hoger zijn wegfilteren en alle signalen die lager zijn afspelen. Luister nog een keer naar de test-CD en pas het volume van de subwoofer aan tot hij even luid klinkt als je speakers. Heeft elke toon nu hetzelfde volume? Geweldig! Zo niet, stel de scheidingsfrequentie dan iets hoger in, zodat de luidsprekers en subwoofer elkaar een beetje overlappen.

Het voordeel van deze methode is dat je luidsprekers werken zoals de fabrikant het bedoeld heeft. Ze zijn zorgvuldig ontworpen en uitgebalanceerd door experts en je voegt alleen de frequenties toe die ze zelf niet kunnen weergeven. Hierdoor krijg je een groot, warm en vol geluid!

Scheidingsfrequentie – een slimme manier om de lage tonen te verdelen tussen de subwoofer en je luidsprekers

Er is nog een andere manier om je subwoofer in te stellen. En als je versterker zijn eigen filtering heeft, kun je die ook proberen. Alle surroundversterkers en de meeste stereoversterkers hebben dit. Het idee is dat het voor je luidsprekers heel moeilijk is om de laagste frequenties de kamer in te duwen. Zelfs voor de grootste luidsprekers is dit moeilijk en het hangt allemaal af van hoe krachtig je versterker is. Als je de laagste frequenties wegfiltert uit je luidsprekers, klinken ze opener, meer ontspannen en dynamischer in het hoge en middelhoge frequentiebereik. Je subwoofer neemt de bastonen voor zijn rekening en je luidsprekers krijgen de ruimte om de rest te doen!

Er zijn geen regels voor wat de beste scheidingsfrequentie voor een subwoofer is, dat moet je helemaal zelf bepalen. Begin bij 80 Hz, dus je luidsprekers spelen alles tot 80 Hz af en stoppen dan. Je subwoofer begint bij 80 Hz en gaat tot waar je muziek stopt. 80 Hz ligt net iets onder de frequentie waarvan we nog de richting kunnen horen. En dat is goed, want je wilt niet dat je kunt horen waar de subwoofer staat. Luister naar je favoriete nummers en begin te luisteren naar mannen- en vrouwenstemmen. Als je het vergelijkt met wanneer je luidsprekers hun volledige bereik weergeven – zeg maar, de ‘normale’ manier – zul je merken dat je stereobeeld nu een stuk beter is. Als je grote luidsprekers met een goede basweergave hebt, stel de scheidingsfrequentie van de subwoofer dan iets lager in. Het idee is dat je luidsprekers en subwoofer als één geheel klinken en elkaar perfect aanvullen.