HiFi Klubben

Skip to content
Lokale aanbiedingen Pak je korting op demo modellen, overtollige voorraad, uitlopende en refurbished producten! Bekijk ze hier

Dolby Atmos – ook in de huiskamer

Een nieuw tijdperk voor filmgeluid

Idealisten, de nieuwste film van Christina Rosendahl, is de eerste Scandinavische Blu-ray die voorzien is van Dolby Atmos-geluid. Dat was voor geluidsontwerper Peter Albrechtsen aanleiding om van alles te vertellen over zijn rol in deze film en om uiteen te zetten waarom Dolby Atmos een revolutie is voor modern filmgeluid – zowel in de bioscoop als bij mensen thuis.

Skrevet af Peter Albrechtsen

Alles veranderde toen de zwaartekracht wegviel 

Want zo voelde het toen ik Gravity zat te kijken in de Imperial Bio in Kopenhagen, en ik kan me het gevoel in mijn maag nog heel goed herinneren toen de stem van astronaut George Clooney vanuit de plafondluidsprekers neerdaalde op de mensen in de zaal. Door het glasheldere geluid leek het echt alsof de Hollywood-ster door de ruimte zweefde. Het was pure filmmagie! Gravity is een grensverleggende geluidsfilm. 

Ik sloeg steil achterover van de helderheid van dit nieuwe audiosysteem, waarbij nu ook luidsprekers in het plafond worden gebruikt. Zelfs de allerkleinste details kwamen heel duidelijk naar voren, ook als ze uit de surroundluidsprekers kwamen, die in het oude bioscoopsysteem vaak modderig en dof klonken. Ik was verbijsterd door het enorme vermogen en de bijna fysieke kracht van het geluid, waar het ook vandaan kwam. De zaal was op een volstrekt natuurlijke manier gehuld in geluid. En uiteraard maakte het geluidsteam van Gravity optimaal gebruik van deze kwaliteiten, waarvoor het dan ook een hele berg Oscars en andere prijzen kreeg. 

 

De ultieme ervaring

Dat deze standaard nu ook beschikbaar is voor home cinema-systemen is een fantastische ontwikkeling. De meeste mensen die met filmgeluid werken vervloeken de dag dat de flatscreen werd ontdekt en TV-luidsprekers gereduceerd werden tot bijna niets. Maar nu kunnen bijna alle home cinema’s worden opgewaardeerd met Dolby Atmos-kwaliteit, zonder dat je er een bank voor hoeft te overvallen. Het basisidee achter Dolby Atmos is gewoonweg geniaal: het bestaat uit een onbeperkt aantal geluidssporen die niet specifiek zijn afgestemd op een bepaald audiosysteem. Zodra ze ‘uitgepakt’ zijn, kunnen ze worden toegewezen aan het betreffende systeem, bijv. aan de luidsprekers in de muren, het plafond of aan extra subwoofers. 

Het geluid van Gravity is niet alleen goed. Het is grensverleggend. Ik was zo onder de indruk van deze film dat ik direct mijn goede vriendin, de regisseur Christina Rosendahl, uitnodigde. We waren in die tijd bezig met de voorbereidingen voor de opnames van Christina’s speelfilm Idealisten, die in december 2013 zouden beginnen. Op dat moment wist ik al dat ik de geluidsontwerper voor deze film zou worden, en ik zei haar dat ik absoluut wilde dat Idealisten gemixt zou worden met Dolby Atmos. Toen ze Gravity zag, ging ze gelijk overstag. Meteen. Tijdens de aftiteling zelfs. En met een glimlach op haar gezicht. 

Maar wat is er nou zo bijzonder aan Dolby Atmos? Zuiver technisch gezien wordt het ouderwetse surroundgeluid in bioscopen geproduceerd door zes, soms zelfs acht kanalen – dus 5.1 of 7.1. Dolby Atmos maakt gebruik van 64 kanalen, wat resulteert in een veel helderder en krachtiger geluid. De surroundluidsprekers geven alle frequenties weer en worden aangevuld met extra subwoofers. De luidsprekers zitten ook dichter op het doek, zodat het geluid bijna onmerkbaar van de voorluidsprekers de ruimte in beweegt. Het klinkt misschien heel technisch, maar qua geluidsbeleving maakt dat een wereld van verschil. Toen ik 20 jaar geleden begon met geluid, droomde ik dat films ooit zo zouden klinken. En nu is het zover!

De zaal was op een volstrekt natuurlijke manier gehuld in geluid

Geluid geeft gevoel

Toen we met het geluid van Idealisten begonnen, wilde ik eerst onderzoeken wat het Atmos-systeem precies kon. Daartoe nam ik contact op met de geluidsontwerper van Christopher Nolan, Richard King, die ik al een paar jaar ken. Hij heeft Oscars gewonnen voor bijv. Inception en The Dark Knight, en heeft het geluid voor verschillende Dolby Atmos-producten gemaakt. Ik belde Richard met de videofunctie van Skype en vroeg hem op de man af: ‘Zou jij me aanraden om met Dolby Atmos te werken?’ Hij pakte meteen zijn laptop en liet me met de webcamera zien dat hij kort daarvoor luidsprekers in het plafond van zijn studio had laten installeren. Ook híj was dus al fan van het schitterende 3D-geluid van Dolby Atmos. 

De ruimtelijke dimensie van geluid heeft me altijd gefascineerd. Ik vind het geweldig hoe geluid de illusie kan creëren dat je in een bepaalde ruimte bent en de sfeer van die locatie kan weergeven. Moet het helemaal stil zijn in het restaurant als twee mensen hun relatie verbreken, zodat ze heel zachtjes moeten fluisteren? Of komt er zoveel lawaai uit de keuken, de airconditioner en de luidsprekers dat ze zowat moeten schreeuwen? Het geluid bepaalt de sfeer en de psychologie van de scène – de akoestiek van een ruimte kleurt het geluid en kan het totaal anders maken. En met deze twee aspecten van geluid kon ik alle kanten op in de Dolby Atmos-mix voor Idealisten.

Gewapend met een microfoon

Idealisten van Christina Rosendahl is een droomproject voor een geluidsman, want de film gáát over een geluidsman. De hoofdpersoon van de film is radiojournalist Poul Brink, het absolute middelpunt van de film – hij is de idealist. We volgen hem terwijl hij in de jaren 1980 en 1990 een van de grootste politieke schandalen uit de Deense geschiedenis blootlegt. In 1968 stortte een Amerikaanse B-52-bommenwerper neer vlakbij de Thule-basis in Groenland. Als een aantal van de Deense bergingsmedewerkers 20 jaar later ernstig ziek wordt, gaat Brink – gespeeld door Peter Plaugborg – op onderzoek uit. 

Brink is een serieuze radioman, die nergens heengaat zonder zijn microfoon en bandrecorder. Hij luistert voortdurend naar de wereld om zich heen, en als je naar een film kijkt met een hoofdpersoon die altijd en overal aan het luisteren is, dan luister je zelf ook aandachtiger en gebruik je je oren beter in de donkere bioscoopzaal. Dat gaf me de mogelijkheid om het geluidsontwerp van Idealisten op een heel creatieve en expressieve manier te gebruiken. In veel scènes hoor je de geluiden die Brink in zijn hoofd hoort, en niet altijd de geluiden uit zijn omgeving. Het geluid van de B-52 wordt bijv. gebruikt als een terugkerende echo uit het verleden om te benadrukken dat Brink constant bezig is met het ongeluk bij Thule. Door middel van het geluid en de muziek kunnen we ons verplaatsen in Poul Brink, met de haarscherpe, natuurlijke en allesomvattende geluidskwaliteit van Dolby Atmos.

Als je het geluid voor een film maakt, moet je creatief zijn – een deel van het geluid van de B-52 die neerstort op het ijs komt van een plastic fles die verfrommeld wordt. 

Authentiek materiaal

Tegelijkertijd kostte het behoorlijk wat moeite om een geloofwaardig tijdsbeeld te creëren van de jaren 1980 en 1990. Bij alle films waar ik aan werk, steek ik er veel tijd in om geluiden te verzamelen en op te nemen, zodat elk geluid het juiste verhaal vertelt. Maar als je een film maakt die zich in een andere tijd afspeelt, is het altijd een stuk moeilijker om zelfs maar de meest simpele geluiden te vinden. We moesten oude telefoons, schrijfmachines, bandrecorders, auto’s en faxapparaten zien te vinden. Het is me zelfs gelukt om de oude radio-uitzendingen van Brinks werk bij de Deense omroep te bemachtigen, dus de radio-uitzendingen in de film zijn echt authentiek materiaal. 

Het geluidsbeeld van Idealisten is dus opgebouwd uit verschillende lagen met geluid, en toen die werden uitgespreid over het Dolby Atmos-systeem kreeg ieder detail de plek die het verdiende, met een helderheid en detaillering die ik altijd al heb willen creëren. Ik ben een jaar lang bezig geweest met het geluid voor Idealisten, en ik vind het dus heel belangrijk dat je die inzet en inspanning ook in het eindresultaat kunt terughoren. Christina Rosendahl was ook razend enthousiast over dit nieuwe format. Later zei ze zelfs dat ze alleen nog maar films met Dolby Atmos wilde maken. 

En daarom vonden Christina en ik het ook zo belangrijk dat het Dolby Atmos-geluid meegenomen zou worden op de Blu-ray van Idealisten. Je moet Idealisten ervaren met Dolby Atmos, en nu kan dat ook in je eigen home cinema. Stel je eens voor dat je ineens de zwaartekracht voelt wegvallen.

 

 

Wij denken dat je meer leuk vindt dan alleen deze pagina

We maken gebruik van koekjes, ook wel cookies, zodat je online kunt winkelen. We gebruiken ze ook om uit te vinden hoe onze website wordt gebruikt, zodat we onze site verder kunnen verbeteren. Door verder te gaan accepteer je deze cookies. Lees meer over cookies hier